Türklerin En Sık Yaptığı İngilizce Gramer Hataları: 12 Yanlış, 12 Doğru

Türkçe konuşanların yaptığı İngilizce gramer hatalarının çoğu bilgi eksikliğinden değil, iki dilin cümleyi farklı kurmasından doğar. Türkçede tek ekle anlatılan bir şey İngilizcede iki ayrı yapıya bölünür ya da tam tersi olur. Aşağıdaki on iki hata, bu aktarımın en sık görülen sonuçlarıdır ve hepsinin düzeltilmesi kolaydır.

Hataların ortak kaynağı

Bir cümleyi önce Türkçe kurup sonra çevirdiğimizde, Türkçenin mantığı da birlikte taşınır. "Katılıyorum" cümlesinde yüklem bir sıfat gibi hissedildiği için I am agree çıkar; oysa agree İngilizcede fiildir ve be istemez.

İkinci kaynak, karşılığı olmayan yapılar. Artikeller, sayılabilirlik ayrımı ve present perfect Türkçede birebir karşılık bulmaz. Bu alanlarda hata yapmak kaçınılmazdır; önemli olan hangi üç dört hatayı tekrarladığınızı bilmek.

Üçüncü kaynak ise ezberlenen kalıbın yanlış genellenmesi. -ing takısını öğrenen bir öğrenci onu her yere taşır, much öğrenen herkes onu çoğul isimlerle de kullanmaya başlar. Bu tür hatalar, ilerlemenin işaretidir; düzeltilmesi de hızlıdır.

En sık yapılan İngilizce gramer hataları ve doğruları

Fiil ve zaman hataları

Üçüncü tekil kişinin -s takısı (3. madde) en çok bilinen ama en çok unutulan kuraldır; çünkü Türkçede özneye göre fiil değişmesi farklı işler. She work at a bank yerine She works at a bank demeyi refleks hâline getirmenin yolu, kendinizi bir başkası hakkında konuşurken kaydetmektir.

Sekizinci maddedeki hata da benzer biçimde çifte çekimden doğar. Soru ve olumsuzlarda zaman bilgisini yardımcı fiil taşır: Did you go?, She didn't call. Asıl fiil yalın kalır.

Beşinci madde ise Türkçedeki "yaşıyorum" ifadesinin doğrudan aktarılmasıdır. Devam eden durumlarda since ve for ile present perfect kullanılır. Bu yapının ayrıntıları için present perfect rehberimize bakabilirsiniz.

İsim ve sıfat hataları

Dördüncü ve yedinci maddeler sayılabilirlik ayrımına dayanır. İngilizcede information, advice, news, furniture, equipment, homework, research, luggage gibi isimler çoğul yapılmaz ve a/an almaz. Miktar için ölçü ifadesi kullanılır: a piece of advice, two pieces of luggage.

İkinci ve onuncu maddeler ise -ing ve -ed sıfatlarının karışmasıdır. Kaynağı anlatan sıfat -ing, etkilenen kişiyi anlatan sıfat -ed alır: The lesson was interesting, so I was interested. (Ders ilgi çekiciydi, bu yüzden ilgilendim.) Aynı mantık tiring / tired, confusing / confused, surprising / surprised çiftleri için de geçerlidir.

Bu gruba artikel hataları da eklenir: I am teacher yerine I am a teacher, The life is short yerine Life is short. Ayrıntılı kurallar için artikel kullanımı yazımıza göz atın.

Soru kurmada iki ayrıntı

On birinci maddedeki kelime sırası hatası, Türkçede soru ekinin sonda olmasından kaynaklanır. İngilizcede soruda yardımcı fiil özneden önce gelir: Where are you going?, What did he say?, Have you finished?

Ancak bir istisna vardır: soru kelimesi öznenin kendisiyse devrik yapı kurulmaz ve do/does/did kullanılmaz. Who called you? (Seni kim aradı?) cümlesinde who öznedir. Buna karşılık Who did you call? (Sen kimi aradın?) cümlesinde who nesnedir ve yardımcı fiil gerekir.

Dolaylı sorularda ise sıra düz cümleye döner: Could you tell me where the station is? (Bana istasyonun nerede olduğunu söyleyebilir misiniz?) Burada where is the station demek yaygın bir hatadır.

Edat ve kelime seçimi hataları

Dokuzuncu maddedeki zaman edatları küçük bir tabloyla oturur: saatlerde at (at seven), günlerde on (on Friday), ay, mevsim ve yıllarda in (in May, in 2024). Kalıplaşmış birkaç istisna vardır: at night, at the weekend (Britanya) / on the weekend (Amerika).

On ikinci maddede olduğu gibi bazı fiiller kişiyi doğrudan nesne almaz: explain, describe, suggest, say fiilleri to ister. He said me değil He said to me ya da He told me denir. Tell ise kişiyi doğrudan alır.

Sık görülen bir başka ikili de make ve do. Türkçede ikisi de "yapmak" olduğu için make homework denir; doğrusu do homework, do the dishes, do exercise, buna karşılık make a decision, make a mistake, make dinner şeklindedir. Bu eşdizimleri kural olarak değil kalıp olarak öğrenmek gerekir.

Hataları akıcılığı bozmadan düzeltmek

• Bir seferde üç hata seçin. Hepsini birden takip etmek konuşmayı felç eder.
• Konuşurken değil, sonra düzeltin. Cümlenin ortasında durup düzeltmek, yanlış cümleden daha çok zarar verir.
• Kendi sesinizi dinleyin. İki dakikalık kayıt, en sık hatalarınızı açık eder.
• Doğru cümleyi yüksek sesle tekrar edin. Yanlışı not etmek yetmez; doğru biçimin ağzınıza yerleşmesi gerekir.
• Yazarak sağlamasını yapın. Beş cümlelik bir günlük, hangi kuralın oturmadığını hızla gösterir.

Özet ve bir sonraki adım

Bu on iki hata listesinin amacı utandırmak değil, dikkati doğru yere yöneltmek. Hataların kaynağı belli olduğunda düzeltme de hedefli olur: sayılabilirlik, yardımcı fiil kullanımı, present perfect ve edatlar dörtlüsü çözüldüğünde geriye kalan yanlışların çoğu zaten kendiliğinden azalır. Bunun için de hata yapmaya izin veren bir ortam gerekir. English Talky Cafe masalarında konuşma sırasında araya girilip düzeltme yapılmıyor; TalkyTech AI geri bildirimi masa sonunda veriyor, böylece cümleyi tamamlamayı öğreniyorsunuz. Denemek için masaya katılın.

Sık sorulan sorular