TREN Panele girişMasaya katıl

Ana sayfa › Blog › Öğretmenler & Veliler

İngilizcede Öğrenci Motivasyonunu Artırma: İçsel Motivasyon Nasıl Kurulur?

· 8 dk okuma · Öğretmenler & Veliler

İngilizce öğrenci motivasyonu nasıl artırılır? Ödül ve nottan bağımsız, içsel motivasyon kuran sınıf içi kararlar ve motivasyonu tüketen öğretmen refleksleri.

İngilizce öğrenci motivasyonu, ödül ya da not baskısıyla değil; öğrencinin dili kullanırken başarılı hissetmesiyle ayakta kalır. İçsel motivasyonun üç ayağı vardır: yapabildiğini görmek, seçim hakkına sahip olmak ve yaptığı şeyin bir anlamı olduğuna inanmak. Sınıfta bu üçünü besleyen her karar motivasyonu yukarı çeker.

Aşağıda bu üç ayağı tek tek açıyor, motivasyonu hızla tüketen öğretmen refleksleriyle karşılaştırıyor ve dönem boyunca ilgiyi koruyan pratik düzenlemeleri anlatıyorum.

İngilizce öğrenci motivasyonunun birinci ayağı: yapabilme hissi

Öğrenci bir dersi, o derste iyi olduğunu hissettiği için sever. Bu his büyük başarılarla değil, küçük ve sık başarılarla kurulur. Beş dakikalık bir etkinlikten "bunu yapabildim" diyerek çıkan öğrenci, bir sonraki etkinliğe daha istekli girer.

Tersi de aynı hızla işler. Anlamadığı bir metinle boğuşan, her cümlesi düzeltilen, sürekli eksiği söylenen öğrenci "ben bu dersi yapamıyorum" sonucuna varır. Bu sonuç yerleştikten sonra en eğlenceli etkinlik bile ilgiyi geri getirmez; önce inancın onarılması gerekir.

Pratikte bu, zorluk ayarı meselesidir. Öğrencinin kapasitesinin biraz üstünde ama ulaşılabilir görevler ilgiyi canlı tutar. Çok kolay olan sıkar, çok zor olan kaçırır. Karma seviyeli sınıflarda aynı görevin iki farklı destek düzeyiyle sunulması, bu ayarı sınıfın tamamı için yapmanın en pratik yoludur.

Bir de ilerlemeyi görünür kılmak gerekir. Öğrenci kendi gelişimini fark etmiyorsa çalıştığına dair kanıtı da yok demektir. Eylül ayında kaydedilen bir dakikalık konuşmayı şubatta yeniden dinletmek, çoğu sınıfta herhangi bir motivasyon konuşmasından daha etkilidir.

İkinci ayak: seçim hakkı

Kontrol hissi motivasyonun en güçlü bileşenlerinden biri. Her şeyi öğretmenin belirlediği bir derste öğrenci kendini taşınan bir yük gibi hisseder. Küçük seçimler bile bu hissi değiştirir: hangi konuyu tartışacağı, hangi partnerle çalışacağı, hangi sunum biçimini seçeceği.

Seçim sunmak müfredattan ödün vermek anlamına gelmiyor. Hedef aynı kalır, yol çeşitlenir. "Geçmiş zamanla bir hikâye anlatacaksınız" hedefi sabitken; konu seçimi öğrenciye bırakıldığında hem içerik zenginleşir hem de sahiplik duygusu artar.

Seçimin ikinci biçimi ise değerlendirmede. Öğrencinin hangi çalışmasının değerlendirileceğine kendisinin karar vermesi, sorumluluk duygusunu belirgin biçimde artırır. Üç konuşma kaydından en iyisini seçip teslim eden öğrenci, üçünü de daha ciddiye alır.

Seçim hakkının sınırlarını baştan çizmek de gerekir. Sınırsız seçenek, özellikle küçük yaş gruplarında kararsızlık ve zaman kaybı üretir. İki ya da üç seçenek sunmak, hem kontrol hissi verir hem de dersi dağıtmaz. "Bu üç konudan birini seçin" cümlesi, "istediğiniz konuyu seçin"den hem daha hızlı hem daha verimli çalışır.

Üçüncü ayak: anlam

"İleride işine yarar" cümlesi çoğu öğrenci için hiçbir şey ifade etmez. Uzak hedefler soyut kalır; yakın ve somut hedefler ise gerçekten çeker. Sevdiği oyunda konuşabilmek, bir videoyu altyazısız anlayabilmek, tatilde bir şey sorabilmek gibi hedefler öğrencinin bugününe dokunur.

Anlamı güçlendirmenin bir yolu da dili sınıfın dışına taşımak. Gerçek bir muhataba yazılan bir mektup, başka bir okulla yapılan kısa bir görüşme ya da okul içinde kurulan bir İngilizce kulübü, dersin sınırlarını genişletir. Bu tür ortamların nasıl kurulacağını sınıf dışında İngilizce ortamı oluşturmak yazısında topladım.

Üçüncüsü de öğrencinin kendi ilgisini derse sokabilmesi. Müzikle ilgilenen bir öğrencinin şarkı sözü üzerinden, futbolla ilgilenen bir öğrencinin maç yorumu üzerinden çalışması, aynı dil hedefine farklı kapılardan girmek demektir.

Anlamın en güçlü kanıtı ise gerçek bir muhatapla kurulan iletişimdir. Öğrenci İngilizceyi sınıf dışında bir kez işe yarar biçimde kullandığında, dersin amacı hakkında yapılan bütün açıklamalardan daha ikna edici bir deneyim yaşar. Bu deneyimi üretmek, anlatmaktan daha etkilidir.

Motivasyonu hızla tüketen altı refleks

  • Sürekli düzeltme. Her cümlede araya girmek, konuşmanın riskli olduğunu öğretir.
  • Kıyaslama. Öğrenciyi sınıf arkadaşıyla karşılaştırmak, kendi geçmişiyle karşılaştırmanın yanında her zaman daha zayıf bir motivasyon kaynağıdır.
  • Yalnızca eksiği söylemek. Doğru yapılanın adı konmuyorsa öğrenci neyi sürdüreceğini bilmez.
  • Notu tehdit aracına çevirmek. Kısa vadede itaat üretir, uzun vadede ilgiyi bitirir.
  • Tek tip görev. Her hafta aynı formatta ilerleyen ders, en istekli öğrenciyi bile yorar.
  • Başarıyı yalnızca sınavda tanımak. Sınıfta gösterilen çabanın görünmemesi, çabanın değersiz olduğu mesajını verir.

Bu altı maddenin ortak yanı, hepsinin iyi niyetle yapılıyor olması. Öğretmen öğrenciyi geliştirmek, hazırlamak ya da uyarmak ister; ama mesaj öğrenciye "yetersizsin" diye ulaşır. Aradaki farkı kapatan şey genellikle üslup değil, geri bildirimin içeriğidir.

Bunların yerine konabilecek davranışlar da sanıldığı kadar zahmetli değil. Düzeltmeyi sona bırakmak, çabayı isimle övmek, ilerlemeyi öğrencinin kendi geçmişiyle karşılaştırmak ve haftada bir formatı değiştirmek; dördü birlikte uygulandığında çoğu sınıfta birkaç hafta içinde fark yaratır.

Dönem boyunca ilgiyi koruyan düzenlemeler

DüzenlemeNe sağlarUygulama sıklığı
Kısa ve düzenli konuşma bloğuYapabilme hissi, alışkanlıkHer ders 10-15 dk
Konu seçimi hakkıSahiplik, ilgiHaftada bir
Kendi kaydını dinlemeGörünür ilerlemeDönemde 2-3 kez
Sınıf dışı küçük görevAnlam, gerçeklikAyda bir
İsimsiz geri bildirim anketiDers iklimini okumakDönemde bir

Tablodaki en düşük maliyetli satır sonuncusu. Üç soruluk isimsiz bir kağıt, sınıfın motivasyon durumunu öğretmenin tahminlerinden çok daha doğru gösterir. "Derste ne zaman kendini iyi hissediyorsun" sorusuna gelen cevaplar, çoğu öğretmen için sürpriz olur.

En çok karıştırılan satır ise ilki. Düzenli olmayan, ayda bir yapılan büyük etkinlikler heyecan yaratır ama alışkanlık kurmaz. Motivasyon, tekrar eden küçük başarıların birikmesiyle oluşur.

Bu düzenlemelerin hiçbiri ek ders saati istemiyor; hepsi mevcut sürenin nasıl kullanılacağıyla ilgili. Motivasyon çalışmasının ayrı bir program gerektirdiği düşüncesi, çoğu öğretmeni gereksiz yere caydırıyor. Oysa değişen şey genellikle dersin içeriği değil, kararların sırası ve tonu.

Motivasyon düştüğünde ilk hamle

Sınıfın enerjisi düştüğünde ilk refleks genellikle dozu artırmak olur: daha fazla ödev, daha fazla uyarı, daha fazla sınav. Bu hamle neredeyse her zaman direnci büyütür. Doğru hamle dozu değil formatı değiştirmektir; kitap yerine oyun, oturarak yerine ayakta, yazma yerine konuşma.

İkinci hamle nedeni hatırlatmak. Sınıfa "bunu neden yapıyoruz" sorusunu açıkça sormak ve cevabı birlikte somutlaştırmak, çoğu zaman düşünülenden daha etkili olur. Cevabın sınavla sınırlı kalmaması önemli; notla gerçek seviye arasındaki ilişkiyi İngilizce karne notu ve gerçek seviye yazısında ayrıca ele aldım.

Üçüncüsü de sabır. Her sınıfta iniş çıkış olur; birkaç haftalık düşüş başarısızlık işareti değildir. Bu dönemlerde öğretmenin tutarlılığı, herhangi bir yeni tekniğin getirdiğinden daha fazla iş görür.

Özet ve bir davet

İngilizce öğrenci motivasyonu üç şeyden beslenir: yapabildiğini görmek, seçim hakkına sahip olmak ve öğrendiğinin bir işe yaradığını hissetmek. Zorluk ayarını doğru yapan, küçük seçimler sunan ve ilerlemeyi görünür kılan bir sınıf, ödül sistemlerine gerek kalmadan ilgiyi ayakta tutar. Öğrencilerinizin not ve ödev baskısı olmadan konuştuğu bir ortamı merak ediyorsanız Malatya Yeşilyurt'taki masalarımız için masaya katılın.

Sık sorulan sorular

Not tehdidi motivasyonu artırır mı?
Kısa vadede davranış üretir ama ilgi üretmez. Not kalktığında çalışma da durur. Notu bir sonuç bildirimi olarak kullanmak, tehdit aracı olarak kullanmaktan çok daha sağlıklıdır.
Motivasyonu düşük bir sınıfta nereden başlamalı?
Genellikle zorluk ayarından. Sınıfın büyük kısmı görevi yapamıyorsa isteksizlik doğaldır. Birkaç hafta boyunca herkesin başarabileceği görevlerle başlayıp zorluğu kademeli artırmak, ilgiyi geri getirmenin en hızlı yoludur.
Ödül sistemi kurmak doğru mu?
Küçük ve ara sıra verilen ödüller zarar vermez, ama her çalışmayı ödüle bağlamak riskli. Ödül sonuca değil sürece bağlandığında, örneğin düzenli katılıma verildiğinde daha az sorun çıkarır.
Sınavı olmayan bir sınıfta öğrenciler neden çalışsın?
Çünkü dil kullanılabilir hale geldiğinde kendisi ödüldür. Öğrenci bir oyunu, bir videoyu ya da bir sohbeti İngilizceyle çözebildiğinde devam etme isteği kendiliğinden doğar. Öğretmenin işi bu 'işe yaradı' anlarını sık sık üretmektir.
motivasyoniçsel motivasyonsınıf iklimi

Okumak yetmez — konuşmak gerekir

English Talky Cafe masalarında 3–4 kişilik gruplarla konuşun, masa sonunda size özel geri bildirim alın.

Bir masaya katıl

İlgili yazılar

💬