İngilizce Not Alma Teknikleri: Derste ve Toplantıda Ne Yazmalı?

İngilizce not alma, duyduğunuzu yazıya geçirmek değil, duyduğunuzu ayıklamaktır. İyi bir not; ana fikirleri, terimleri ve eylem maddelerini kısa biçimde kaydeder, geri kalanını bilinçli olarak dışarıda bırakır. Yabancı dilde bunu yapabilmek için dinlerken seçme, kısaltma ve oturum sonrası tamamlama olmak üzere üç ayrı alışkanlık gerekir.

Yabancı dilde not almak neden daha zor?

Anadilde dinlerken anlama neredeyse bedavadır; dikkatinizin tamamını seçme işine ayırabilirsiniz. İngilizce dinlerken ise zihin aynı anda iki iş yapar: çözümleme ve seçme. Bu yüzden ilk tepki her şeyi yazmaya çalışmak olur ve kalem konuşmacıya yetişemez.

İkinci zorluk, tanıdık kelimeyi geç tanımaktır. Bildiğiniz bir kelime hızlı konuşma içinde farklı duyulur ve siz o kelimeyi çözerken konuşmacı iki cümle ilerlemiştir. Bu boşluklar not defterinde yarım cümleler olarak kalır.

Üçüncü zorluk ise yazım kaygısıdır. Kelimenin doğru yazılışını düşünmek akışı keser. Notta yazım hatası sorun değildir; notu yazan sizsiniz ve okuyacak olan da sizsiniz. Doğru yazılışı sonradan düzeltmek, o anda yazamamaktan iyidir.

Cornell yöntemi: sayfayı üçe bölmek

Cornell yöntemi, sayfayı üç bölgeye ayırır ve her bölgeye farklı bir iş verir. Sağdaki geniş sütuna oturum sırasında notlar yazılır. Soldaki dar sütuna, oturumdan sonra anahtar kelimeler ve sorular eklenir. Sayfanın altındaki şeride ise iki üç cümlelik özet yazılır.

Bu yapının gücü, tekrarı zorunlu kılmasıdır. Sol sütun ve alt şerit ancak oturum bittikten sonra doldurulabilir; yani notu bir kez daha okumak zorunda kalırsınız. Bu ikinci geçiş, notu ezberlenmesi gereken bir metin olmaktan çıkarıp anlaşılmış bir yapıya dönüştürür.

Uygulaması basittir: ders veya toplantı sırasında sadece sağ sütunu kullanın. Bitiminden sonraki on dakikada sol sütuna "Bu bölüm hangi soruya cevap veriyordu?" biçiminde üç soru yazın. En son alt şeride özet cümlelerini ekleyin.

Neyi yazmalı, neyi atlamalı?

Not almanın temel becerisi ayıklamadır. Konuşmacının söylediği her cümlenin ağırlığı aynı değildir; bazı cümleler bilgi taşır, bazıları sadece geçiş yapar.

• Mutlaka yazılır: Tanımlar, sayılar ve tarihler, adı geçen kaynaklar, "the key point is" gibi vurgulanan cümleler.
• Kısaltılarak yazılır: Örnekler, karşılaştırmalar, sebep açıklamaları.
• Yazılmaz: Selamlaşma, tekrar edilen cümleler, konuşmacının şakası, sonradan kolayca bulunabilecek genel bilgiler.

İngilizce sunumlarda konuşmacılar genellikle işaretçi ifadeler kullanır ve bunlar not alan için hediye gibidir. Let me move on to... yeni bölümün başladığını, The key point here is... önemli bilginin geldiğini, To sum up... özetin başladığını söyler. Bu ifadeleri duyduğunuzda kalemi hazırlayın.

Bir başka işaret de tekrardır. Konuşmacı bir cümleyi ikinci kez, farklı kelimelerle söylüyorsa o cümle önemlidir. İyi konuşmacılar önemli noktayı iki kez ifade eder; bu, sizin için kırmızı kalemle çizilmiş bir satırdır.

Kısaltmalar ve semboller

Not hızını en çok artıran şey kendi kısaltma sisteminizdir. Sistemi kendiniz kurarsınız ama yaygın kullanılan bazı biçimler işi kolaylaştırır.

Soru işareti bu listenin en değerli öğesidir. Anlamadığınız yere soru işareti koyup devam etmek, orada durup tıkanmaktan çok daha iyidir. Oturum sonunda soru işaretli yerleri sorarsınız ya da kaynaktan doldurursunuz.

Kısaltmalarda tek kural tutarlılıktır. mgmt yazdığınız yerde bir dahaki sefere mngt yazarsanız, notu üç hafta sonra okurken kendi sisteminizi çözmeye çalışırsınız. Sık kullandığınız on kısaltmayı defterin ilk sayfasına liste hâlinde yazmak bu sorunu tamamen ortadan kaldırır.

Sembollerle de hız kazanılır: ok işareti sonucu, artı işareti avantajı, eksi işareti dezavantajı, yıldız ise "sınavda çıkar" notunu gösterebilir. Bu semboller kelime yazma yükünü azalttığı için dinlemeye ayıracağınız dikkati artırır.

Derste not almak

Akademik derslerde not, sınavda değil tekrar aşamasında işe yarar. Bu yüzden ders notunun okunabilir ve yapısal olması gerekir. Girintileme en basit yapı aracıdır: ana başlık sola dayalı, alt maddeler içeriden.

Ders sırasında slayt varsa slaytı kopyalamayın; slayt zaten kayıtlıdır. Hocanın slaytta yazmayan söylediklerini not edin. Not defterinin değeri, başka yerde bulunmayan bilgiyi tutmasındadır.

Akademik metinlerden not çıkarmak ise farklı bir iştir ve okuma stratejisiyle iç içe geçer; bunun için akademik makale okuma yazısındaki abstract ve sonuç okuma sırası doğrudan işinize yarar.

Toplantıda not almak

İş toplantısında amaç öğrenmek değil, izlenebilirlik sağlamaktır. Bu yüzden toplantı notu üç sütunlu düşünülür: karar, sorumlu, tarih. Tartışmanın gidişatı ilgi çekici olsa da nota giren şey sonuçtur.

Toplantı sırasında şu kalıpları duyduğunuzda mutlaka yazın: So we agreed that... — Şuna karar verdik; Can you take that? — Bunu sen üstlenir misin; Let us revisit this next week. — Buna gelecek hafta tekrar bakalım. Bu üç kalıp sırasıyla karar, sorumluluk ve ertelemeyi işaretler.

Toplantı sonunda notu bir cümleyle doğrulamak profesyonel bir alışkanlıktır: Just to confirm, I will send the draft by Friday and Ayşe will review it. — Teyit için: taslağı cuma gününe kadar ben göndereceğim, Ayşe gözden geçirecek. Böyle bir cümle hem yanlış anlamayı önler hem de notunuzun doğruluğunu test eder. Toplantı dilinin geniş kalıp listesi için toplantı yönetimi kalıpları yazısına bakabilirsiniz.

Notu kullanılabilir hâle getirmek

Alınan not, tekrar edilmediğinde hızla değerini kaybeder. En verimli düzen şudur: aynı gün içinde beş dakikalık bir tamamlama, bir hafta sonra on dakikalık bir gözden geçirme. İlk geçişte boşlukları ve soru işaretlerini doldurun; ikinci geçişte notu kendi cümlelerinizle özetleyin.

Özetleme adımı notun en öğretici parçasıdır, çünkü kendi cümlenizi kurmak anlamış olmayı gerektirir. Kaynağın cümlesini kopyalamak ile kendi cümlenizi kurmak arasındaki fark ve bunun kuralları özetleme nasıl yapılır yazısında ayrıntılı ele alınıyor.

Son bir adım da sözlü tekrardır. Notunuza bakarak oturumu birine iki dakikada anlatın. Anlatırken takıldığınız yer, notunuzun eksik olduğu yerdir; ayrıca bu alıştırma dinleyerek aldığınız bilgiyi konuşmaya çevirir.

Özet ve bir sonraki adım

İngilizce not alma; dinlerken seçmek, kendi kısaltma sisteminizle hızlanmak ve oturumdan sonra notu tamamlamaktan oluşur. Cornell düzeni tekrarı zorunlu kıldığı için çoğu kişide işe yarar; toplantılarda ise karar, sorumlu ve tarih üçlüsü yeterlidir. Notlarınızı sesli anlatmaya başladığınızda dinleme ile konuşma arasındaki mesafe kapanır. English Talky Cafe'nin üç-dört kişilik masalarında TalkyTech AI soruyu açıyor, söz sırasını dağıtıyor ve masa sonunda kişisel geri bildirim veriyor; gramer dersi, ödev ve not yok. Aldığınız notları anlatmayı denemek için masaya katılın.

Sık sorulan sorular