İngilizce Konuşma Kaygısını Ölçmek: İlerlemeyi Nasıl Fark Edersiniz?

İngilizce konuşma kaygısını ölçmek, hissi somut göstergelere çevirmekle olur. Konuşmadan önceki gerginlik puanı, susulan süre, kaçınılan durum sayısı ve toparlanma hızı bunların başlıcalarıdır. Bu dört gösterge takip edildiğinde, hissedilmeyen ilerleme birkaç hafta içinde açıkça görünür hâle gelir.

İngilizce konuşma kaygısını ölçmek neden gerekir?

Ölçülmeyen bir şeyde ilerleme fark edilmez. Konuşma kaygısında bu özellikle böyledir, çünkü kaygı hissi gün içinde dalgalanır ve dikkat her zaman kötü geçen ana takılır. On iyi konuşmadan sonra yaşanan tek bir kötü an, tüm ilerlemeyi yok saymanıza yol açabilir.

İkinci sebep yön tayinidir. Kaygının hangi aşamada yükseldiğini bilmek müdahaleyi kolaylaştırır. Bazı kişide kaygı konuşmadan önce zirve yapar ve konuşma başlayınca düşer; bazısında ise konuşmanın ortasında, anlaşılmadığını fark ettiği anda yükselir. İki durum farklı çözüm ister.

Üçüncüsü motivasyondur. Somut bir gösterge, bırakma eğilimini azaltır. İlerlemenin sayıyla görünmesi, "hiç ilerlemiyorum" düşüncesinin en etkili panzehiridir. Kaygıyı azaltmaya yönelik uygulamalı adımları konuşma korkusu yazısında ele almıştık; burada konu bu adımların işe yarayıp yaramadığını nasıl anlayacağınız.

Dört somut gösterge

Dört göstergeyi birden takip etmek gerekmez. Başlangıçta yalnızca ön gerginlik puanı ve kaçınma sayısı yeterlidir; ikisi de kayıt gerektirmez ve otuz saniyede not edilir.

Toparlanma hızı: en anlamlı gösterge

Konuşma kaygısında asıl kırılma noktası, hata yapmamak değil hatadan sonra devam edebilmektir. Başlangıçta bir hata konuşmayı tamamen durdurur; kişi kızarır, susar, cümleyi bırakır. İlerledikçe bu duraklama kısalır ve sonunda hata fark edilse bile konuşma akmaya devam eder.

Bunu ölçmek kolaydır: bir konuşma kaydında hata yaptığınız anı bulun ve kaç saniye sonra devam ettiğinizi sayın. İlk ölçümde bu süre beş altı saniye olabilir; birkaç hafta sonra bir saniyenin altına iner. Bu tek sayı, özgüvendeki değişimi diğer bütün göstergelerden daha iyi anlatır.

Üçüncü aşamada hatadan sonra tamir kalıbı kullanmaya başlarsınız: Sorry, I mean ... gibi. Bu, kaygının kontrol edilebilir hâle geldiğinin en net işaretidir, çünkü artık hata bir kesinti değil, konuşmanın normal bir parçasıdır.

Sayıya dökülmeyen ama güçlü işaretler

• Konuşmadan sonra kendinizi tüketmiş hissetmemek. Zihinsel yorgunluğun azalması, otomatikleşmenin en açık göstergesidir.
• Konuşmayı siz başlatmaya başlamak. Cevap verenden soru sorana geçiş önemli bir eşiktir.
• Anlamadığınızda sormak. Kafa sallamayı bırakıp netleştirme istemek, kaygının düştüğünün güçlü bir işaretidir.
• Konuşurken içeriği düşünmek. Dikkatinizin dilden konuya kayması, en değerli göstergedir.
• Hatayı sonradan hatırlamamak. Konuşmadan saatler sonra hataları tekrar tekrar düşünmemek belirgin bir rahatlamadır.

Bu işaretlerin hiçbiri puanlanamaz ama hepsi fark edilebilir. Haftada bir kez bu listeyi okuyup hangilerinin doğru olduğunu işaretlemek, kendi başına iyi bir ölçüm yöntemidir.

Ölçüm nasıl yapılır: basit bir kayıt sistemi

Karmaşık bir sistem birkaç hafta içinde bırakılır. En işe yarar yöntem, her konuşma sonrası tek satırlık bir not tutmaktır: tarih, ön gerginlik puanı, süre ve tek cümlelik yorum.

• Örnek: 12 Mart, gerginlik 7/10, 40 dakika, ilk on dakika zorlandım sonra rahatladım.
• Örnek: 19 Mart, gerginlik 5/10, 40 dakika, iki kez ben konu açtım.
• Örnek: 26 Mart, gerginlik 5/10, 40 dakika, hata yaptım ama durmadım.

Dört haftalık bu kayıt, tek tek konuşmalarda görünmeyen eğilimi ortaya çıkarır. Önemli olan tek bir günün puanı değil, dört haftanın yönüdür. Ölçümü hedeflerle birleştirmek isterseniz konuşma hedefi belirleme yazısındaki yöntem bu kaydın üstüne oturur.

Kaygı anında elinizi güçlendiren kalıplar

Ölçüm kadar önemli olan bir şey daha vardır: kaygı yükseldiği anda elinizde hazır cümleler bulunması. Bu kalıplar durumu sahiplenir ve sizi susmaktan kurtarır. Çoğu kişi bu ifadeleri kullanmaya başladığında gerginlik puanının hızla düştüğünü fark eder.

• Sorry, my English is a bit rusty today. — Pardon, bugün İngilizcem biraz paslı.
• Bear with me, I am still thinking in Turkish sometimes. — Biraz sabredin, hâlâ zaman zaman Türkçe düşünüyorum.
• Could you speak a little more slowly, please? — Biraz daha yavaş konuşabilir misiniz?
• Give me a second, I want to get this right. — Bir saniye, bunu doğru söylemek istiyorum.
• I lost my train of thought. Where was I? — Aklımdaki şey kaçtı. Nerede kalmıştım?
• Let me try that again. — Bir daha deneyeyim.

Bu cümlelerin ortak özelliği, sorunu gizlemek yerine açıkça söylemeleridir. Karşı taraf durumu bildiğinde hızını ayarlar ve baskı hissi azalır. Kaygıyı besleyen asıl şey zorluk değil, zorluğu saklama çabasıdır.

Kaygı yükseldiğinde konuşmayı bırakmak yerine zorluk derecesini düşürmek de işe yarar: konuyu tanıdık bir alana çekin, cümlelerinizi kısaltın ve bir süre dinleyici rolüne geçip kısa tepkiler verin. Bu tepki ifadeleri için duygu ve tepki ifade etme yazısındaki kısa kalıplar en düşük eşikli seçenektir.

Dalgalanmayı yanlış okumamak

Kaygı ve performans doğrusal ilerlemez. Yorgun olduğunuz bir gün, bilmediğiniz bir konu ya da hızlı konuşan bir muhatap puanı yükseltir. Bu bir geri adım değil, normal bir dalgalanmadır.

İkinci bir yanılgı, ilerledikçe kaygının yükseldiğini düşünmektir. Bu bazen gerçekten olur, çünkü seviye yükseldikçe daha zor ortamlara girersiniz. Daha zor bir ortamda aynı puanı almak aslında ilerlemedir. Ölçüm yaparken ortamın zorluk derecesini de not etmek bu yanılgıyı ortadan kaldırır.

Üçüncüsü karşılaştırmadır. Kendinizi gruptaki en akıcı kişiyle kıyaslamak ölçümü bozar. Tek geçerli karşılaştırma, dört hafta önceki kendinizledir.

Özet ve düzenli ölçüm için ortam

Konuşma kaygısı ölçülebilir: ön gerginlik puanı, kaçınma sayısı, duraklama sayısı ve toparlanma hızı. Bunlara sayıya dökülmeyen işaretleri ekleyin; konuşmayı siz başlatıyor musunuz, anlamadığınızda soruyor musunuz, dikkatiniz dile mi konuya mı? Tek satırlık haftalık not, dört hafta sonra eğilimi net gösterir. Ölçümün anlamlı olması için düzenli ve benzer koşullarda konuşmak gerekir; English Talky Cafe masalarında üç dört kişilik gruplarda düzenli oturumlar yapılıyor ve masa sonunda kişisel geri bildirim veriliyor. Malatya'daki masaya katılmak için bize yazın.

Sık sorulan sorular