İngilizce Konuşma Hedefi Belirleme: Ölçülebilir Hedef Nasıl Konur?

İngilizce konuşma hedefi belirleme, "akıcı olmak" gibi belirsiz bir isteği sınanabilir bir davranışa çevirmektir. İyi bir hedefin üç özelliği vardır: hafta içinde yapılabilir, sonucu açıkça görülebilir ve dört haftada tamamlanabilir. Bu üç koşul sağlandığında ilerleme kendiliğinden görünür hâle gelir.

Belirsiz hedef neden işe yaramaz?

"İngilizcemi geliştirmek" ya da "akıcı konuşmak" gibi hedefler bir yön gösterir ama hiçbir davranışı yönlendirmez. Bugün ne yapacağınızı söylemez, yarın başarılı olup olmadığınızı söylemez ve bu yüzden birkaç hafta içinde unutulur.

İkinci sorun, belirsiz hedefin başarısızlık hissi üretmesidir. Ulaşıldığı an tanımlı olmadığı için hep eksik kalırsınız. Oysa "bu hafta üç sohbette kendim soru soracağım" hedefi cuma günü ya tamamlanmıştır ya tamamlanmamıştır; ikisi de bilgi verir.

Üçüncüsü, belirsiz hedef yanlış şeye odaklanmaya yol açar. Akıcı olmayı hedefleyen çoğu kişi daha fazla kelime ezberler; oysa akıcılık kelime sayısından çok kullanım sıklığıyla ilgilidir. Net hedef, doğru davranışı da seçtirir.

İngilizce konuşma hedefi belirleme: ölçülebilir kılan dört soru

1. Ne yapacağım? Davranışı fiil olarak yazın: konuşacağım, soracağım, anlatacağım.
2. Ne kadar? Sayı verin: üç kez, bir dakika, iki sohbet.
3. Ne zaman? Bir zaman dilimine bağlayın: her salı, hafta içi her akşam.
4. Nasıl anlayacağım? Kontrol yöntemini yazın: kayıt, not defteri, işaretleme.

Bu dört soruya cevap veremiyorsanız hedef henüz hazır değildir. Dördüncü soru en çok atlanandır ama en belirleyici olandır; kontrol yöntemi olmayan hedef, hedef değil niyettir.

Belirsiz hedefleri ölçülebilire çevirme örnekleri

Tablodaki hedeflerin hepsi bir oturumda sınanabilir. Bu, hedef belirlemenin en önemli kuralıdır: hedef, tek bir konuşmada test edilebilmelidir. Test edilemeyen hedef aylarca askıda kalır.

Hedefi cümleye dökmek: İngilizce kalıplar

Hedefinizi İngilizce yazmak ve söylemek iki işi birden yapar: hem hedefi netleştirir hem de bir dil alıştırması olur. Aşağıdaki kalıplar hedef cümlesi kurmak için doğrudan kullanılabilir.

• My goal for this month is to speak for one minute without stopping. — Bu ayki hedefim durmadan bir dakika konuşmak.
• I am working on giving longer answers. — Daha uzun cevap vermek üzerine çalışıyorum.
• By the end of April, I want to be able to explain my job clearly. — Nisan sonuna kadar işimi net anlatabilmek istiyorum.
• I am trying to ask more follow up questions. — Daha çok takip sorusu sormaya çalışıyorum.
• I have been practising three times a week. — Haftada üç kez pratik yapıyorum.
• I still struggle with speaking on the phone. — Telefonda konuşmakta hâlâ zorlanıyorum.

Son iki kalıp özellikle işe yarar: biri düzenliliği anlatır, diğeri zorlandığınız alanı adlandırır. Bu iki cümleyi bir konuşma partnerine ya da grup arkadaşınıza söylemek, hedefinizi hesap verilebilir hâle getirir.

Süre ve boyut: dört haftalık döngü

Hedef için dört haftalık bir döngü çoğu kişide iyi çalışır. İlk hafta hedef davranışı denersiniz ve ne kadar zor olduğunu görürsünüz. İkinci ve üçüncü hafta uygulama haftalarıdır. Dördüncü hafta ölçüm ve karar haftasıdır: hedef tamamlandı mı, zorlaştırılmalı mı, değiştirilmeli mi?

Boyut konusunda genel kural, hedefin ilk denemede yüzde altmış civarında başarılabilir olmasıdır. Her seferinde tamamlanan hedef fazla kolaydır ve ilerleme sağlamaz; hiç tamamlanmayan hedef ise motivasyonu bitirir. Zorluğu ayarlamak, hedefi değiştirmekten daha etkilidir.

Haftalık çalışma süresini planlarken gerçekçi olmak gerekir. Süre ve sıklık dengesini haftada kaç saat pratik yazısında ayrıntısıyla ele aldık; hedefinizi bu gerçekçi sürenin içine yerleştirin.

Hedef türleri: davranış, beceri ve sonuç

Hedefler üç katmanda kurulur ve üçünü karıştırmak en yaygın planlama hatasıdır. Davranış hedefi ne yapacağınızı, beceri hedefi neyi yapabilir hâle geleceğinizi, sonuç hedefi ise dışarıdan görülen çıktıyı tanımlar.

• Davranış hedefi: Haftada iki kez kırk dakika konuşmak. Tamamen sizin kontrolünüzdedir.
• Beceri hedefi: Bir işi telefonla halledebilmek. Kısmen kontrolünüzdedir, zaman ister.
• Sonuç hedefi: Bir sınav puanı ya da iş görüşmesini geçmek. Kontrolünüz en azdır.

Motivasyonu ayakta tutan şey sonuç hedefi, ilerlemeyi sağlayan şey ise davranış hedefidir. Bu yüzden planın merkezine davranış hedefi konur; sonuç hedefi yalnızca yön göstermek için yazılır. Yalnızca sonuç hedefi olan planlar, ilk olumsuz sonuçta bırakılır.

Üç katmanı tek cümlede birleştirmek de mümkündür: "Telefonla randevu alabilmek için (beceri) haftada iki kez rol yapma çalışacağım (davranış), böylece yaz sonunda işlerimi tek başıma halledebileceğim (sonuç)." Bu cümle planın tamamını taşır.

Hedefi takip etme ve gözden geçirme

Takip için karmaşık bir sisteme gerek yoktur. Bir not defterine haftada bir satır yazmak yeterlidir: hedef neydi, kaç kez yapıldı, ne fark edildi. Dört hafta sonra bu dört satır, hafızanın veremeyeceği net bir tablo verir.

Gözden geçirirken üç soru sorun: hedef ölçülebilir miydi, zorluğu doğru muydu, doğru şeyi mi ölçüyordu? Üçüncü soru en önemlisidir. Örneğin kelime sayısını hedefleyip konuşmada hiç kullanmıyorsanız, ölçtüğünüz şey hedefinizle ilgisizdir.

Kaygı düzeyini de aynı kayda eklemek faydalıdır, çünkü hedefe ulaşmak ile rahat hissetmek her zaman aynı hızda ilerlemez. Bunun nasıl takip edileceğini konuşma kaygısını ölçmek yazısında anlattık.

Hedefi bırakmaya götüren üç tuzak

• Fazla hedef koymak: Aynı anda kelime, telaffuz, gramer ve akıcılık hedefi koyan bir plan üçüncü haftada dağılır. Bir hedef, bir odak.
• Kayıt tutmamak: Hafızaya güvenen takip, iyi geçen günleri abartır ve kötü geçenleri büyütür. Tek satırlık not bunu düzeltir.
• Zorluğu hiç değiştirmemek: Aynı hedefi aylarca tekrarlamak konfor alanı yaratır. Dört haftada bir zorluk bir kademe artırılmalıdır.

Üç tuzağın da ortak çözümü aynıdır: planı küçültmek. Küçük ve sürdürülen bir hedef, büyük ve bırakılan bir plandan her zaman daha fazla ilerleme sağlar.

Özet ve hedefin sınanacağı yer

İyi bir konuşma hedefi belirsiz bir istek değil, tek bir oturumda sınanabilen bir davranıştır. Ne yapacağınızı, ne kadar, ne zaman ve nasıl kontrol edeceğinizi yazın; dört haftalık döngüler kurun ve her döngü sonunda zorluğu ayarlayın. Aynı anda tek hedef yeterlidir. Hedeflerin sınanması için düzenli ve benzer koşullarda konuşulan bir ortam gerekir; English Talky Cafe masalarında üç dört kişilik gruplarda oturumlar yapılıyor, TalkyTech AI söz sırasını dağıtıyor ve masa sonunda kişisel geri bildirim veriyor. Malatya'daki masaya katılmak için bize yazın.

Sık sorulan sorular