İngilizce Essay Nasıl Yazılır? Akademik Deneme Yapısı ve Örnekler

İngilizce essay, bir fikri savunan ve onu kanıtlarla destekleyen kısa akademik metindir. Yapısı sabittir: giriş paragrafı konuyu tanıtıp tez cümlesiyle biter, iki ile dört arası gövde paragrafı her biri tek bir gerekçeyi savunur, sonuç paragrafı tezi yeniden ifade edip toparlar. Bu iskelet oturduğunda konu ne olursa olsun yazma süresi kısalır.

Essay'in dört parçası

Deneme yazmayı zorlaştıran şey genellikle dil değil, plansızlıktır. Yazmaya doğrudan başlayan kişi ilk paragrafı üç kez siler, çünkü nereye varacağını bilmemektedir. Oysa denemenin iskeleti dört kutudan ibarettir ve bu kutuları doldurmak yazmadan önce yapılır.

Giriş paragrafı üç işi sırayla yapar: genel bir cümleyle konuyu açar, konuyu daraltır, tez cümlesiyle iddiayı koyar. Gövde paragraflarının her biri tek bir gerekçeye ayrılır ve kendi içinde konu cümlesi, kanıt ve yorum taşır. Sonuç paragrafı ise yeni bilgi vermeden toparlar.

Dördüncü parça çoğu zaman unutulur: bağlantı. Paragraflar arasındaki geçiş cümleleri metni tek parça hâline getirir. Bir paragrafın son cümlesi bir sonrakine köprü kurduğunda okuyucu kopma hissetmez.

Giriş paragrafının açılış cümlesinde sık yapılan bir hata da fazla genel başlamaktır. Since the beginning of humanity, communication has been important. gibi bir cümle hiçbir şey söylemez ve sınav değerlendiricileri bu kalıbı hemen tanır. Bunun yerine doğrudan konunun içinden girin: Most university students now read more on screens than on paper. — Üniversite öğrencilerinin çoğu artık kâğıttan çok ekrandan okuyor. Somut bir gözlem, boş bir genelleme kadar yer kaplamaz ama çok daha fazla iş görür.

Tez cümlesi nasıl yazılır?

Tez cümlesi denemenin omurgasıdır ve tek cümlede iki şey içerir: pozisyon ve gerekçe çerçevesi. Zayıf bir tez cümlesi konuyu bildirir, güçlü bir tez cümlesi tartışılabilir bir iddia kurar.

• Zayıf: This essay will discuss social media. — Bu deneme sosyal medyayı tartışacaktır. (İddia yok.)
• Orta: Social media has both advantages and disadvantages. — Sosyal medyanın hem faydaları hem zararları vardır. (Herkesin katılacağı bir cümle.)
• Güçlü: Although social media helps people stay in touch, its effect on attention makes it a poor tool for learning. — Sosyal medya insanların iletişimde kalmasına yardım etse de dikkat üzerindeki etkisi onu öğrenme için zayıf bir araç yapar.

Güçlü örnekte hem karşı görüş kabul ediliyor hem de net bir pozisyon alınıyor. Ayrıca gövde paragraflarının konusu da belli oluyor: bir paragraf iletişim faydasını, diğerleri dikkat sorununu ele alacak. İyi bir tez cümlesi, denemenin planını kendiliğinden verir.

Essay türleri ve talep ettikleri yapı

Soruyu yanlış okumak, dil hatasından daha çok puan kaybettirir. Discuss both views yazan bir soruda tek taraf anlatılırsa metin dilbilgisi açısından kusursuz olsa bile görevi yerine getirmemiş sayılır. Bu yüzden yazmadan önce soruyu iki kez okuyup anahtar fiilin altını çizin.

Bir de karma sorular vardır: What are the causes of this trend and what measures can be taken? gibi iki parçalı sorularda her iki parçaya da eşit yer ayırmak gerekir. Sadece sebepleri anlatıp çözüme bir cümle ayırmak, denemenin yarısını eksik bırakmakla aynı şeydir. Soruyu okurken kaç ayrı görev verildiğini parmakla sayın; genellikle iki, bazen üç görev vardır.

Yazmadan önce beş dakikalık plan

Sınavda bile plan çıkarmak zaman kazandırır. Beş dakikalık bir plan şöyle görünür: sorunun anahtar fiilini yazın, pozisyonunuzu tek cümleyle belirleyin, iki veya üç gerekçeyi madde madde not edin, her gerekçenin altına bir örnek yazın. Plan bittiğinde deneme aslında yazılmıştır; geri kalan iş cümleleri kurmaktır.

Plan yaparken örnekleri Türkçe not almak serbesttir, çünkü amaç fikri kaybetmemektir. Ancak cümleye dönüştürürken Türkçe cümleyi birebir çevirmeyin; fikri alın, İngilizce yapı içinde yeniden kurun. Bu ayrımı atlamak, çeviri kokan metinlerin başlıca sebebidir ve çeviri kaynaklı yazma hataları yazısında ayrıntılı olarak ele alınıyor.

Gövde paragrafı: iddia, kanıt, yorum

Her gövde paragrafı üç adımda ilerler. Önce iddia gelir: Constant notifications make deep reading difficult. — Sürekli bildirimler derinlemesine okumayı zorlaştırır. Sonra kanıt: A student who checks a phone every few minutes rarely finishes a long article in one sitting. — Birkaç dakikada bir telefonuna bakan öğrenci uzun bir yazıyı tek oturuşta nadiren bitirir.

Üçüncü adım çoğu denemede eksiktir: yorum. Kanıtı yazdıktan sonra o kanıtın tezi neden desteklediğini söylemeniz gerekir. This matters because academic work depends on sustained attention, not on short bursts of reading. — Bu önemlidir, çünkü akademik çalışma kısa okuma patlamalarına değil sürekli dikkate dayanır. Yorum cümlesi olmadan kanıt havada kalır.

Paragraf yapısının temel kuralları için paragraf yazma teknikleri yazısı bu üç adımı daha ayrıntılı örneklerle gösteriyor.

Sonuç paragrafı ve son kontrol

Sonuç paragrafı tezi kopyalamaz, yeniden ifade eder. In short, the convenience of social media does not compensate for the damage it does to sustained attention. — Kısacası sosyal medyanın sağladığı kolaylık, sürekli dikkate verdiği zararı telafi etmez. Ardından bir veya iki cümleyle gövdedeki noktaları toparlarsınız ve bir çıkarımla bitirirsiniz.

Sonuçta kaçınılması gereken iki şey vardır: özür dileyen cümleler ve yeni argümanlar. Of course, this is only my opinion and I may be wrong. gibi bir cümle, o ana kadar kurduğunuz bütün argümanı zayıflatır. Aynı şekilde son paragrafta ilk kez ortaya çıkan bir örnek, okuyucuya metnin eksik bittiği hissini verir.

Yazdıktan sonra üç dakikalık bir kontrol yapın:

• Tez cümlesi ile sonuç cümlesi aynı şeyi mi söylüyor?
• Her gövde paragrafı tek bir gerekçeyi mi savunuyor?
• Fiil zamanları tutarlı mı, özne-yüklem uyumu var mı?
• Soru kaç kelime istemişti, sınıra uyuldu mu?
• Kaynaksız bir sayı ya da yüzde kullanıldı mı?

Son madde önemlidir. Kaynağını veremeyeceğiniz bir istatistiği yazmak yerine niteliksel ifade kullanın: many learners veya a large number of studies suggest gibi. Uydurulmuş bir sayı, iyi yazılmış bir denemenin güvenilirliğini tek başına düşürür.

Özet ve bir sonraki adım

İngilizce essay yazmak, dil yeteneğinden çok yapı disiplinidir: tartışılabilir bir tez, her biri tek gerekçe taşıyan gövde paragrafları, kanıtı açıklayan yorum cümleleri ve yeni bilgi içermeyen bir sonuç. Akademik metinlerin nasıl okunduğunu görmek yazmayı da kolaylaştırır; bunun için akademik makale okuma yazısına göz atabilirsiniz. Yazdığınız argümanları sözlü olarak savunabilmek ayrı bir beceridir: English Talky Cafe'nin üç-dört kişilik konuşma masalarında TalkyTech AI soruyu açıyor, söz sırasını dağıtıyor ve masa sonunda kişisel geri bildirim veriyor; gramer dersi ve ödev yok. Fikirlerinizi sesli savunmayı denemek için masaya katılın.

Sık sorulan sorular